Gerechtelijke procedure in België
-
We zijn met name gespecialiseerd in de volgende gebieden:
- Marktintrede
- Administratieve dienstverlening
-
Onderneming
- Oprichting
- Bedrijfsovername (M&A)
- Compliance
-
Arbeid
- Personeel
- Detachering
- Compliance
-
Handel
- Distributie & contracten
- Incasso
- Gerechtelijke procedure
- Tenuitvoerlegging
Onze advocaten hebben jarenlange ervaring in geschillenbeslechting in alle domeinen van het Belgisch handels- en ondernemingsrecht. We vertegenwoordigen ook regelmatig Nederlandse cliënten in grensoverschrijdende gerechtelijke procedures voor Belgische rechtbanken. Het Belgisch procesrecht verschilt in veel opzichten van het Nederlands procesrecht. Onze advocaten leggen u graag de verschillen uit tussen een Belgische gerechtelijke procedure en een Nederlandse procedure.
Helaas kan grensoverschrijdend ondernemen soms leiden tot grensoverschrijdende conflicten. Als Nederlandse ondernemer kan u bijvoorbeeld geconfronteerd worden met Belgische klanten die hun facturen niet op tijd betalen. Vaak is het raadzaam om een Belgische advocaat in te schakelen bij de buitengerechtelijke invordering van een schuldvordering in België. Meestal sturen wij de Belgische schuldenaar eerst een laatste aanmaning (zie ook Incasso in België). Als de schuldenaar na de aanmaning nog steeds niet betaalt, is de enige optie vaak om naar de Belgische rechtbank te stappen. Wij starten dan een gerechtelijke procedure en zorgen voor alle andere noodzakelijke stappen.
Onze advocaten kunnen overal in België voor de rechtbank optreden. De procestaal in België is Nederlands (in Vlaanderen) of Frans (in Wallonië). De rechtbanken in Brussel zijn tweetalig, maar de procestaal moet altijd worden overeengekomen tussen de partijen, dus Nederlands of Frans. Een uitzondering is het gerechtelijk arrondissement Eupen, waar de procestaal Duits is. Wij spreken alle landstalen en kunnen u dus in heel België voor de rechtbank vertegenwoordigen.
Internationale bevoegdheid van de Belgische rechtbanken
Een vordering moet worden ingesteld bij de bevoegde rechtbank. Internationale bevoegdheid (ook wel rechtsmacht genoemd) bepaalt in welk land de rechtbank bevoegd is. Of een Belgische rechtbank internationaal bevoegd is voor een juridisch geschil tussen een Nederlandse en een Belgische partij, wordt bepaald door de Brussel Ibis-Verordening, tenzij er een contractuele overeenkomst over de bevoegdheid is gesloten (forumkeuze).
In het geval van grensoverschrijdende geschillen is de algemene regel dat de rechtbanken van de zetel of woonplaats van de verweerder bevoegd zijn. Bijgevolg moet een Nederlandse schuldeiser een schuldenaar met zetel of woonplaats in België dagvaarden voor een Belgische rechtbank.
Naast de algemene bevoegdheid voorziet de Brussel Ibis-Verordening in bijzondere bevoegdheden. Zo kan een verweerder in een andere lidstaat voor de rechter worden gedaagd indien het geschil voortvloeit uit een overeenkomst. De rechtbanken van de plaats waar de overeenkomst is uitgevoerd of moet worden uitgevoerd, is dan bevoegd. Voor de verkoop van roerende goederen is dit de plaats waar de goederen volgens de overeenkomst geleverd werden of geleverd hadden moeten worden. Voor de verstrekking van diensten is dit de plaats waar deze volgens de overeenkomst werden verstrekt of verstrekt hadden moeten worden. Daarnaast bevat de Brussel Ibis-Verordening een aantal exclusieve jurisdicties, die voorrang hebben op de algemene en bijzondere jurisdicties.
Bevoegdheid binnen België
Als de regels inzake internationale bevoegdheid aangeven dat een Belgische rechtbank bevoegd is, moet de materiële en territoriale bevoegdheid binnen België nog worden bepaald. Dit wordt geregeld door het Belgisch Gerechtelijk Wetboek.
Er zijn verschillende rechtbanken in België:
- Rechtbank van eerste aanleg (tribunal de première instance)
- Vrederechter (juge de paix)
- Ondernemingsrechtbank (tribunal de l‘entreprise)
- Arbeidsrechtbank (tribunal du travail)
- Politierechtbank (tribunal de police)
- Hof van beroep (cour d’appel)
- Arbeidshof (cour du travail)
- Hof van Cassatie (Cour de cassation)
De territoriale bevoegdheid van een Belgische rechtbank wordt meestal bepaald op basis van de woonplaats resp. zetel van de verwerende partij.
Verloop van een Belgische procedure
Gerechtelijke procedures in België worden geregeld door het Gerechtelijk Wetboek. Een rechtszaak wordt gestart door het indienen van een vordering bij de bevoegde rechtbank. De Belgische wetgeving voorziet in verschillende manieren om een procedure in te leiden: meestal wordt een procedure ingeleid door de betekening van een dagvaarding door een gerechtsdeurwaarder. De vrijwillige verschijning en het (tegensprekelijk of eenzijdig) verzoekschrift zijn uitzonderingen die alleen worden gebruikt in de gevallen waarin de wet dit voorziet.
In principe krijgen beide partijen de mogelijkheid om hun argumenten schriftelijk aan de rechtbank voor te leggen door middel van conclusies. Daartoe legt de rechtbank een conclusiekalender op aan de partijen. Er zijn meestal 3 of 5 conclusietermijnen en de verweerder heeft het laatste woord. Na het verstrijken van de conclusietermijnen vindt een mondelinge behandeling van zaak (het pleidooi) plaats. In België is het ook mogelijk om de procedure vroegtijdig te beëindigen indien partijen alsnog een akkoord vinden en om bij verstek te worden veroordeeld indien de verweerder niet verschijnt.
Beide partijen kunnen in beroep gaan tegen een vonnis in eerste aanleg binnen een maand nadat het vonnis is betekend door een gerechtsdeurwaarder.
Zodra u een uitvoerbaar vonnis of arrest (een titel) heeft, helpen wij u natuurlijk graag met de tenuitvoerlegging ervan. Meer informatie hierover vindt u onder Tenuitvoerlegging in België.
Bewarend beslag
In bijzondere gevallen kan het nodig zijn om voorlopige maatregelen te nemen om uw vordering veilig te stellen voordat er een vonnis wordt uitgesproken. In België kan dit door bewarend beslag te leggen op een breed scala aan roerende, onroerende en zelfs immateriële goederen van de schuldenaar. Er kan ook beslag worden gelegd op vorderingen van de schuldenaar op derden (bijvoorbeeld een tegoed op een bankrekening, het zgn. bankbeslag). De schuldenaar mag de in beslag genomen goederen niet meer vervreemden, verkopen, weggeven of verpanden. Een eenzijdig verzoek tot beslaglegging wordt ingediend bij de beslagrechter.
Gerechts- en advocaatkosten
Als een vordering voor de rechtbank wordt gebracht, zijn er gerechts- en advocaatkosten. In Belgische gerechtelijke procedures draagt elke partij over het algemeen haar eigen advocaatkosten. De winnende partij ontvangt echter een forfaitaire schadevergoeding (de rechtsplegingsvergoeding) van de in het ongelijk gestelde partij, gebaseerd op de waarde van de vordering.
Gerechtskosten zijn alle andere kosten van een gerechtelijke procedure, zoals zegelrecht, griffie- en registratiekosten of deurwaarders- en deskundigenkosten. Bepaalde kosten moeten worden betaald voordat de rechtszaak wordt aangespannen. De gerechtskosten worden meestal opgelegd aan de in het ongelijk gestelde partij.
Heeft u vragen?
Als u betrokken bent bij een gerechtelijke procedure in België of u er een wenst op te starten, aarzel dan niet om contact op te nemen met Marco Wirtz. Hij is bereikbaar per e-mail op m.wirtz@euregio.law of telefonisch op +32 11 29 47 00.